Die Welle

Gisteren heb ik eindelijk eens tijd vrijgemaakt om weer eens een film te kijken. Ik had de film “Die Welle” al heel lang op de lijst staan om nog een bekeken te worden en gisteravond was die dus aan de beurt.

Het verhaal van Die Welle is gebaseerd op het waargebeurde Third Wave experiment. Dit experiment vond plaats op een middelbare school in California in 1967 en moest studenten bewust maken van de manier waarop Hitlers derde rijk ontstaan is. Het oorspronkelijke experiment is echter niet echt fatsoenlijk gedocumenteerd (waar kennen we dat toch van?) en dus is het niet helemaal goed terug te herleiden hoe dat destijds gegaan is. Wel was het verhaal spannend genoeg om maarliefst 2 films over te maken.

Ik heb dus gisteren “Die Welle” bekeken, de nieuwste van de twee. Hierin zien we een middelbare school in Duitsland waarbij de scholieren op een gegeven moment een projectweek hebben, waarin ze lessen krijgen in het kader van een of ander onderwerp. Een van de onderwerpen is het ontsaan van het nazisme in Duitsland. De docent begint op maandag bij de eerste les een verhaal daarover te houden, waarop de leerlingen allemaal zoiets hebben van “Leuk, maar zover komt het natuurlijk nooit meer”. De docent begint dan met het experiment. Een volgend lesuur op maandag als de scholieren het lokaal binnen komen staan alle tafels netjes geordend en hebben ze allemaal een vaste plek gekregen. De docent verteld dat dit is om zo de sociale binding zoals die nu in de klas is te doorbreken en hij heeft zorgvuldig goede en minder goede scholieren naast elkaar gezet. Dit was het begin van experiment wat volledig uit de hand loopt.

Al snel gaat de docent verder met wat lichamelijke oefeningen om het lichaam een beetje los te maken en vraagt scholieren om te gaan staan als ze praten. Dit ontwikkeld zich en op een gegeven moment staan ze met z’n allen te marcheren in klas. De klas heeft in twee dagen tijd een collectief “Wij” gevoel ontwikkelt. Ze hebben een naam voor hun groepje bedacht (Die Welle) en andere scholieren willen graag bij deze groep horen.

De dagen daarop bedenkt iemand dat ze een schooluniform en logo moeten hebben. Ze nemen een wit overhemd als uniform en het logo wordt door 1 van de scholieren gemaakt. Nog diezelfde avond besluit nagenoeg de hele klas op pad te gaan om te pas en te onpas overal het logo op te spuiten. Zelfs op een behoorlijk hoog gebouw. De ochtend daarna heeft de docent voor het eerst door dat hij de controle kwijtraakt en vraagt wie dat logo op het hoge gebouw gespoten had. Hij vraagt om het experiment te eindigen, maar dit willen de leerlingen niet. Bovendien staat er diezelfde middag een belangrijke waterpolo wedstrijd op het programma waarbij het waterpolo team van de klas (dus van Die Welle) het opneemt tegen een ander team. Hier worden selectief alleen scholieren op de tribune toegelaten die een wit overhemd aanhebben. Ondertussen was een dag eerder ook de eerste tegenbeweging op gang gekomen en bij deze wedstrijd gooien zij ineens flyers rond over de tribune van Die Welle. Er ontstaat een collectieve woede en zelfs de waterpolo’ers in het water gaan elkaar te lijf, waarbij er bijna 1 verdrinkt.

Diezelfde avond bedenkt de docent dat hij iets moet doen om het te stoppen. Hij besluit een SMS berichtje te sturen dat er zaterdag om 12 uur een bijeenkomst is met belangrijke informatie voor leden van Die Welle en verzoekt dit aan iedere sympatisant door te sturen. Dit gebeurd en op zaterdag zit de aula van de school tot de nok toe vol. Hier eindigt Die Welle op een dramatische wijze (en die verklap ik lekker niet…).

Ik was het na kijken van de film wel even stil. Uiteraard is het allemaal een tikkeltje overkill en gedramatiseerd, maar de essentie van de film is toch wel hoe makkelijk mensen beinvloedbaar zijn. En ja, dat is helaas in de echte wereld ook zo. Mijns inziens is dit een film die iedereen een keer gezien moet hebben!

Das Leben Der Anderen

Gisteravond was er weer eens helemaal niets op TV en vond ik het tijd worden om een DVD te gaan bekijken. De DVD met Das Leben Der Anderen staat me al maanden aan te kijken vanuit de kast en de keus viel dus op die film. ik had hem een tijdje geleden eens uit een budgetbak gevist (2 voor de prijs van 1 oid). Ik had geen idee wat ik moest verwachten, buiten het feit dat ik wist dat ie wel onder de category Arthouse (of hoe je het ook noemen wil) viel.

Na het in de DVD speler duwen kwam er al direct een spannend muziekje uit de speakers en een somber, DDR-achtig DVD-menu. Alles ademde al Oost Duitsland en iets beklemmends uit. De eerste 15 minuten van de film moest de boel wel op gang komen, weinig spannende dingen.

De film gaat over de Oost-duitse geheime dienst (Stasi). Deze had zich destijds als doel gesteld om alles (en dan ook echt alles) te weten te komen over wat de oost duitsers zoal deden. Er werden veel mensen afgeluisterd en onder druk gezet. Zo af en toe werd er iemand opgepakt en dagenlang verhoord, daarna kwam je weer vrij, maar had je in ieder geval begrepen dat ze je goed in de gaten hadden. De film straalt dit gevoel wel duidelijk uit. Een acteur/schrijver wordt dag en nacht afgeluisterd (er zit iemand op een soort zolder boven zijn appartement). Diegene schrijft alles op wat hij hoort en hij hoort ook over een geheim plan. De schrijver is bezig met het schrijven van een artikel voor het West-Duitse blad Der Spiegel over zelfmoord in het oosten. De zelfmoord cijfers werden al jaren niet meer bekend gemaakt door de DDR en de buitenwereld wist dus niet hoe het daar mee stond. Het is natuurlijk wel te verwachten dat het aantal zelfmoorden daar behoorlijk hoog was vanwege de uitzichtloosheid.

Als het blad uitgekomen is gaat de Stasi op zoek naar wie dit gedaan heeft, je zou zeggen dat ze er zo achter zijn wie het was vanwege het afluisteren, toch is dit niet het geval. De schrijver wordt uiteindelijk alsnog verraden door zijn vrouw. Er volgen een paar huiszoekingen, maar toch wordt hij niet gepakt en de reden daarvoor mag je zelf gaan bekijken.

Aan het eind van de film komt nog een stukje van wat er zich direct daarna afspeelde. De stasi agent wordt uit functie gezet en krijgt een of andere baan bij de post, waar hij ergens in kelder post mag sorteren. Daarna komt er nog een stukje van een X aantal jaar later na het vallen van de muur. De stasi agent werkt nog steeds bij de post, maar mag het inmiddels zelf rondbrengen. De schrijver gaat in de Stasi archieven op zoek naar de ware reden van het feit dat hij niet gepakt is. Hij doet een bijzondere ontdekking en gaat hierop geinspireerd een boek schrijven.

Het is een bijzondere film over een bijzondere tijd. Na het kijken van de film realiseerde ik met dat dit alles slechts ruim 20 jaar geleden is. 20 jaar geleden viel de muur en werd Oost Duitsland weer open, daarvoor was het een gesloten land waar vanalles gebeurde waar de buitenwereld geen weet van had.